Thức ăn rất hệ trọng trong khi tập luyện phương pháp Thanh Tịnh Tâm. Ăn gì ra cái ấy, ăn nhiều đồ thanh sạch, thì thải ra đồ thanh sạch, ăn đồ hiền lành, thì phát ra tính cách hiền lành, ăn đồ động thì người hay lay động, ăn nhiều đồ tanh hôi thì cơ thể phát ra nhiều mùi tanh hôi. Người ta hay nói: bụng người là nghĩa địa di động do chứa nhiều sinh vật chết… nên thức ăn là một nhân tố hệ trọng, gần như nền tảng hổ trợ thăng tiến hoặc trở ngại đường phát triển tâm linh.

Nhìn xem người ăn gì và uống gì, xem cách ăn, cách uống cũng biết được phần nào công phu tu tập. Ăn tham, ăn gấp, ăn giành, ăn nhiều lần, ăn nhiều thứ ngon bổ, ăn không biết nhường nhịn, ăn hay gây gổ… uống rượu bia cách thích thú thỏa mãn dục vọng, ngày nào cũng uống…thì khó mà ngồi yên tịnh. Suốt ngày nghĩ chuyện ăn uống, hay tìm món ngon vật lạ, suy tìm cách ăn uống cao sang… tâm ý nầy thuộc dục giới khó mà thành đạt công phu tu tập, dầu họ là ai, mặc áo gì. Dầu xưng là chức sắc gì, giáo điều nầy nọ, xin đừng tin, vì không công phu ngồi được thì không có thành tựu, cũng chỉ vậy thôi.

Có một hạng người xuất thế, họ đi trong đời, ăn uống tạp nham, sống buông tuồng không lề luật, như người khùng điên, như phạm giới mà không phạm. Người như thế có lúc xuất hiện bằng một sứ mệnh đặc biệt, thường cực hiếm, người viết không dám bàn. Chúng tôi chỉ viết trong phạm vi người thường, phàm nhân phải có Giới Hạnh để làm phương tiện tu tập.

Thức ăn ngày nay nhiều hóa chất độc hại, ngay trên đồng ruộng đã dùng rất nhiều hóa chất trừ sâu diệt cỏ, tăng năng suất… thức ăn ngày ngay là một thách đố cho nhân loại, nếu không dùng hóa chất thì cây trồng không sống nổi và không có sản lượng, không trở thành giá trị thương phẩm. Thực phẩm con người ngày nay đang dùng từ động vật, thực vật nuôi trồng, đánh bắt, chế biến cho vừa khẩu vị đòi hỏi, đã gia tăng nguy cơ bệnh tật khốc liệt cho ngày nay.

Với cách ăn thỏa mãn khẩu vị con người ngày nay đã tự đầu độc mình, bằng những thực phẩm hao tốn nước và nông sản để tạo ra một kilogam thịt, biến thế giới trở nên thiếu thốn trầm trọng. Hôm nay (20. 11. 2009) Liên Hiệp Quốc đã nhìn nhận Một tỷ người thường xuyên thiếu đói hay còn nhiều hơn nữa.

Ăn theo phương pháp Thanh Tịnh Tâm là ăn cái mình cần, không ăn cái mình thích. Ăn chia phần, ăn với tinh thần bình đẳng, ăn với tinh thần thương yêu. Ăn để giữ gìn thân mạng tu tập, không ăn theo kiểu đòi hỏi của xác thân. Ăn để gìn giữ sức khỏe, tìm thức ăn đúng phù hợp cho mình, nhất là các thảo mộc tự nhiên, ăn không giết hại, chọn thức ăn tạo lập môi trường bình an.

Người tu Thanh Tịnh Tâm chắc chắn thức ăn thường giản đơn, cho gì ăn nấy, thường chọn món ăn thanh tịnh, cách ăn thanh tịnh, ăn vừa phải, ăn bình đẳng và ăn trong tình thương, biết ơn người đã nuôi dưỡng mình và cầu nguyện cho họ. Không uống rượu bia và các đồ uống kích thích, hoặc chỉ dùng làm phương thế gần gủi, không mê đắm tham lam ngày nào cũng uống bí tỉ. Ăn như thế là TU ĂN. Tu đầu tiên phải Tu Ăn, không tu ăn trước khó tu thành Trí Huệ Giải Thoát. Người viết chưa bao giờ nhìn thấy người nào mê ăn uống mà thành tựu đường tu giác ngộ chân lý, gần như chắc chắn. Nên khuyên người muốn đạt cảnh giới hạnh phúc viên mãn vô cùng tận, giới đầu tiên nên gìn giữ là giới tu ăn.

Từ ăn thịt cá, động vật, chuyển qua ăn thuần thực vật là một nỗ lực khó khăn, thường đủ duyên mới làm được. Thức ăn từ thực vật thường thanh nhẹ hơn các thức ăn khác. Ăn thuần thực vật là một phương thế mạnh mẻ tỏ lòng từ bi với chúng sanh muôn loài, một phương tiện cứu đói ngày nay mà con người rất cần đến. Hơn thế nữa, là một con đường rộng dẫn đưa tương nhập vào cảnh giới Thanh Tịnh Tâm được dễ dàng hơn. Ăn thuần thực vật cần phương pháp và người giúp, cần bạn và cảnh trần huân tập. Đây là việc tốt và lành, giúp nhiều cho thân mạng càng ngày càng thanh sạch.

Thường ăn thực vật, thì gọi là ăn chay ^([1]). Ăn thực vật thì gọi là ăn thực vật, chỉ vậy thôi. Rất nhiều loài ăn thực vật mà đều được gọi là cảnh giới súc sinh. Nên có nhiều người nói tôi ăn chay mà tu không thấy tiến bộ, chẳng qua là ăn thức ăn thực vật. Người tu rất nên và cần ăn thức ăn thực vật, đơn sơ đạm bạc, nhưng phải trừ Tánh Tham Ăn. Tánh tham ăn có trong người ăn toàn thức ăn thực vật. Thức ăn nào cũng ĐỘNG, nếu nó được thu nạp bằng tánh THAM.

Ăn thức ăn thực vật không phải hay chưa chắc đã là NGƯỜI TU. Mẹ Teresa Calcutta, Thánh Ganhdi, Các nhà sư Tây Tạng, người ở trong đời… ăn mọi thứ, họ cũng là người tu, nếu họ có ý tu tập.

Thức ăn là phương tiện cho người tu, ăn thức ăn sạch thì khí trong lành giúp tu dễ thăng tiến cảnh giới cao tầng. Thức ăn là phần nhỏ thu nạp của thân. Nhưng thân lại thu nạp rất nhiều ngõ vào, ngõ quan trọng nhất chính là THÂN Ý và THÂN TÂM. Nếu ý không ngay lành, thu nạp tham đắm, sân hận, gian ác, mê lầm… thì dù mỗi ngày chỉ ăn một HỘT MÈ ^([2]) cũng chẳng ra chi. Vấn đề thức ăn là phương tiện cực kỳ trọng yếu, nhưng không phải là cứu cánh, là mục đích. Nên người tu thiền mà ăn tham, giành, mê… thì dù ăn gì cũng TRỌC, không cách gì thăng tiến được.